Eleştirel Öğreti
Düşünme ,insanları diğer canlılardan ayıran en temel özelliklerden biridir. Eylemlerimizin yönünü belirleyen bir olgu olarak karşımıza çıkmakta ve yaşantımızı etkilemektedir. Antik Yunan Filozofu Sokrates in “Sorgulanmayan hayat yaşamaya değmez. Deyimiyle başlayan ve bilginin sorgulanması bütün yönleriyle nesnel biçimde ortaya çıkarılmasına dayanan eleştirel düşünme becerisi ,günümüzde eğitim anlayışının merkezine gelmiştir .Eleştirel düşünme ,iyi bir şekilde düşünmeyi öğrenmektir .Toplumsal sorunlara duyarlı ,toplumsal sorumluluk sahibi ,her türlü dogmatik düşünceden uzak ,etkin ,katılımı bilen ve isteyen bilgili akıllı ,başarabilen ,kendi düşüncesini oluşturabilen ,başaklarınınkini ise ,veri ,kanıt vb.ye dayanarak ,tutarlılık sağlamlık açısından sorgulayıp değerlendirebilen empati sahibi ,tartışma ve uzlaşma kültürüne sahip her yurttaş için eleştirel düşünce gereklidir .Eleştirel düşünce ,farklı bakış açısından bakmayı şart koşar .Tek bir bakış açısı ,konunun bütün boyutlarının görülmesini engeller .Eleştirel düşünürler ,dünyayı her ne şekilde olursa olsun ,geliştirmek ve daha rasyonel medeni bir topluma katkıda bulunmak için çaba sarfederler. Eleştirel düşünme ,tarih ,coğrafya ,antropoloji ,psikoloji .sosyoloji felsefenin yanı sıra fizik ,kimya ,biyoloji gibi doğa bilimlerinde de kullanılabilir. Bunun için günümüzde ,eğitim hayatında her sınıf ve ders düzeyinde eleştirel düşünme becerisine yer verilmelidir . Eleştirel öğreti ,karar verme ,problem çözme ve bilgileri eleştirel bir şekilde değerlendirme becerilerini geliştirir.Bilinçli kararlar almaya ,başkalarının bakış açılarını anlamaya ve genel bilişsel yetenekleri geliştirmeye yardımcı olur .Akademik başarının ötesine geçer ,öğrenme çalışma ve dünyayla etkileşim kurma biçiminizi şekillendirir ve bireylerin günümüz modern dünyası tabiri ile isimlendirilen ,teknoloji,hız ve haz çağında ,duygusal zeka gelişimini de önemli ölçüde destekler . Eleştirel öğretinin en önemli bir diğer anafaktörü iletişim ve uslüp .İnsanlar arasında kurulan en güçlü köprülerden biridir .Ancak bu köprülerin sağlam olması .sadece söylenilen kelimelerin değil ,aynı zamanda kullanılan uslubün inceliği ile de şekillenir.İlişkilerin sürdürebilirliğini ve anlayışı güçlendirir .Ünlü düşünürlerin bu konuda dile getirdiği sözler ,haddini bilmek ,doğru uslubü yakalamak ve eleştirel düşünceye katkısı adına bize ışık tutan öğütler sunmaktadır .Aristo’nun “Konuşmanın etkisi hem söylenen kelimelerin ,hem de kullanılan uslubün güzelliğindedir .”Goethe nin “Uslüp ,karakterin bir yansımasıdır .”Can fucuia un ;”Bir söz bir düşünceyi harekete geçirebilir ,ancak bu sözün doğru ve zarif bir şekilde söylenmesine bağlıdır .”ve Cemil Meriç “Uslüp Kimliğimizdir .”daha niceleri…. Eleştirel Teori nin ,dünü ve bugünü ile birlikte değerlendirildiğinde ,yaşadığımız yüzyılda değişen dönüşen dünya da ,küresel ,teknoloji hız ve haz çağında ,nasıl ve ne şekilde öğrenilmesi ve farkındalık kazandırılması için ,yeni bir güncelleme ,Toplumsal şifa sağlayacaktır . Son olarak tekrar edilebilir ki;Eleştirel düşünme farklı bakış açısından bakmayı şart koşar.
Sevgiyle Kalın
Sosyolog Hülya Açıkgöz